Een van de belangrijkste keuzes die al snel na een overlijden gemaakt moeten worden, is waar het afscheid gaat plaatsvinden. Bij die keuze is een aantal praktische vragen van belang, zoals hoeveel belangstellenden verwacht je bij het afscheid, heeft het afscheid een religieus karakter of niet, wil je alle facetten van het afscheid op een locatie houden? En, niet onbelangrijk, wat is het budget? Maar ook een belangrijke vraag is: in welke sfeer wil je afscheid nemen?

Toen ik begin jaren negentig studeerde, had ik als bijbaantje cateringwerk in een crematorium. Destijds bestond dat uit het uitserveren van het befaamde kopje koffie met een plakje cake in de condoleanceruimte. Alleen in bijzondere gevallen kwamen er broodjes ham en kaas uit de keuken. De sfeer en inrichting in dat crematorium zorgden ervoor dat ik destijds zeker wist, dat ik niet gecremeerd zou willen worden. Tegenwoordig zijn de meeste crematoria een heel stuk vriendelijker qua uitstraling en zijn de mogelijkheden om een afscheid vorm te geven binnen een crematorium veel groter.

Niettemin is er zoveel méér mogelijk dan een afscheidsplechtigheid houden in een aula van een crematorium of begraafplaats.

Zo kun je ook kiezen om een afscheidsviering te houden in je eigen achtertuin, of in een wijngaard of theater. Was de overledene een fervent strandganger, dan is een afscheid in een strandtent ook heel mooi. Daarnaast staan wijkcentra ook vaak open voor een afscheid in hun gebouw, wat heel passend is, als iemand actief was binnen zo’n wijkcentrum.  Veel horecagelegenheden, die aparte zalen hebben, bieden ook de mogelijkheid om een afscheid te organiseren. Het afscheid van mijn vader hebben we bijvoorbeeld gehouden in een zaal van een restaurant in een bos; een restaurant waar hij zelf graag kwam en ook vaak mensen mee naar toe nam. Een kleine kanttekening is hierbij op zijn plaats; check wel altijd of de horecagelegenheid zich realiseert dat bij een uitvaartplechtigheid (doorgaans) ook een kist met overledene aanwezig zal zijn; soms schrikken ze daar weleens voor terug.

Soms is een gezelschap zo groot, dat de keuze daardoor beperkt wordt. Vaak zijn dan kerken een geschikte en vaak ook sfeervolle locatie; ook voor niet-religieuze bijeenkomsten. Of je kunt ervoor kiezen een afscheid in zo’n intieme kring te houden, dat iedere ‘officiële’ locatie al gauw te groot voelt. Dan is het goed om te weten, dat bij sommige crematoria het ook mogelijk is om bijvoorbeeld alleen de familiekamer te gebruiken. (De familiekamer is de ruimte waar de naaste familie voorafgaand aan een plechtigheid wordt ontvangen.)

Kortom; er zijn heel veel mogelijkheden; die ervoor zorgen dat voor ieder afscheid een juiste locatie is. Voor de ene familie is dat in een aula van een crematorium of begraafplaats, om bijvoorbeeld praktische, emotionele of budgettaire redenen en voor een andere familie is dat op een groot landgoed aan het water, in een zaaltje van het wijkcentrum of de kantine van de sportvereniging.

Op de foto hierboven Kasteel De Hoogenweerth; een kasteel aan de Maas bij Maastricht, waar ik een aantal jaar geleden een bijzonder afscheid fotografeerde. Naast alle zorg en aandacht waarmee het afscheid was vormgegeven door de familie, droeg zeker ook deze locatie bij aan een ongedwongen en liefdevol afscheid.


  • Titel Afscheidslocaties
  • Datum 10 september, 2018